A- A A+

Als antropoloog wil ik Rusland in het sociale detail tot leven wekken. In deze blog bericht ik tweewekelijks over mijn ervaringen tijdens mijn Russische reizen. Maar ook een nieuwsbericht, publicatie of speciale gebeurtenis uit de Russische geschiedenis kunnen me aanzetten tot reflectie. Bij veel blogs vindt u een illustratief YouTube-filmpje.

Ziet Navalny's tijd in een strafkolonie er zo uit?

Strafkamp-Rusland-110221

Oppositieleider Aleksej Navalny (Moskou, 1976) is veroordeeld tot ruim 2,5 jaar strafkolonie op basis van volgens het Europese Hof voor de Rechten van de Mens politieke motieven. Inmiddels is hij aangekomen in de regio Vladimir, zo'n 200 kilometer ten oosten van Moskou, bij een van de ongeveer 800 over het land verspreide strafkolonies. Wat betekent het als je in Rusland naar een strafkolonie wordt gestuurd? Wat voor soort regime heerst er? Hoe breng je er je dagen door? Hoe overleef je er? Wie is je grootste vijand? En om hoeveel mensen gaat het eigenlijk? Twee Russische kampgevangenen hebben het dagelijks leven in zo'n kolonie beschreven: Nobelprijswinnaar Alexander Solzjenitsyn in 1951 en politiek kunstenaar en Pussy Riot-aanvoerder Nadja Tolokonnikova meer dan 60 jaar later. Volgens Tolokonnikova is de beproefde Sovjetmethode tegenover kampbewakers nog altijd de beste: ‘Geloof niet, vrees niet, vraag niet’.   

 

Solzjenitsyn (1918-2008) beschreef in Een dag uit het leven van Ivan Denisovitsj (1962) het dagelijks leven van de (fictieve) kampgevangene Ivan Denisovitsj Sjoechov in de Siberische Goelag in 1951. Eén dag, want alle dagen leken op elkaar. Van ochtendappel tot avondcontrole, alles stond in het teken van dwangarbeid, je medegevangenen van het lijf houden, de primaire behoeften vervullen en het ontwijken van straf. Ivan Denisovitsj moest acht jaar lang met zijn blote handen zware boomstammen verslepen. Solzjenitsyn werd zelf van 1945 tot 1953 naar een strafkolonie gestuurd, vanwege zijn negatieve uitlatingen over Stalin. Gemiddeld verbleven in de Goelag op enig moment circa twee miljoen dwangarbeiders, veelal met een straftijd van 25 jaar. In de gehele Sovjetperiode ging het in totaal om zo'n 18 miljoen mensen, vaak op basis van valse beschuldigingen. Ivan Denisovitsj wist vooral te overleven door te genieten van banale zaken, zoals een extra vijf minuten vrije tijd. Chroesjtsjov rehabiliteerde Solzjenitsyn in 1957. 

 

"Wat, wist je niet dat de Goelag niet is verdwenen na de dood van Stalin?", schreef Tolokonnikova (Moskou, 1989) in Pussy Riot: Zo begin je een revolutie (2017). In 2012-2013 zat ze vast in vrouwenstrafkolonie nummer 14, een van de vele strafkolonies in het West-Russische Mordovië. Eerst werd ze vanuit Moskou tien uur lang vervoerd in een zogenoemde Stolypintrein, een gevangenentrein zonder ramen en uiterst beperkte faciliteiten. Daarna verdween ze bijna twee jaar achter een 'gammel hek van rottend hout', omringd door bossen en moerassen. Iedereen kreeg een barak toegewezen, waarin een hoofdgevangene de scepter zwaaide over zo'n 60 mensen. Tolokonnikova naaide er elke dag zo'n 16 tot 20 uur militaire uniformen in ploegendienst, met een voorvrouw-gevangene als baas. Volgens Amnesty International zitten er momenteel zo'n half miljoen Russen gevangen, driekwart minder dan in de Sovjettijd. Bovendien gaat het nu merendeels om criminelen en enkele honderden politieke gevangenen. Het werk is lichter dat in de tijd van Solzjenitsyn, maar de lange werkdagen maken het dodelijk vermoeiend. 

 

Tolokonnikova geeft enkele adviezen om de strafkolonie te overleven. Vanwege privacygebrek en opgekropte frustraties is je medegevangene je grootste vijand. Zorg er dus voor je niet door een andere gevangene met een schaar te laten neersteken. Belangrijk is ook de hoofdgevangene én voorvrouw te vriend te houden. Politieke gevangenen zijn in de regel slimmer en beter opgeleid, maar geef niet toe aan de verleiding om de kampbewakers te overtroeven. Je verliest het altijd omdat jij jezelf niet toestaat wat zij zichzelf wel toestaan. Wijs ze wel voortdurend op de officieel voorgeschreven kampregels en op omstandigheden die daarmee niet overeenkomen. Tolokonnikova kwam enkele maanden eerder vrij vanwege de naderende Olympische Spelen in Sotsji, maar ook door aanhoudende druk van Russische activisten en westerse sympathisanten. Geen enkele dictator lukt het al zijn critici te vernietigen, ook Poetin niet. Laat dit nu voor Navalny gelden.

 

Verwante blogs:

Hoe waarachtig klinkt het laatste woord in Poetins rechtbank? (mrt 2018)

'Anders stuur ik je naar Siberië!' (sept 2016)

Youtubefilmpje: Navalny voor de rechter in Moskou: hoger beroep afgewezen (NU.nl 240221): 'Het hoger beroep van de Russische oppositieleider en prominente Kremlin-criticus Aleksei Navalny is zaterdag door een rechtbank in de hoofdstad Moskou afgewezen. Navalny was veroordeeld tot een verblijf van 3,5 jaar in een strafkamp. Die straf wordt met anderhalve maand ingekort. Na aftrek van het voorarrest zit Navalny straks ruim 2,5 jaar vast'

1:18 min. 

Reacties

 
Er zijn nog geen reacties.
Log in of registreer je als je een reactie wil schrijven.

By accepting you will be accessing a service provided by a third-party external to https://rusland-colleges.nl/