A- A A+

Als antropoloog wil ik Rusland in het sociale detail tot leven wekken. In deze blog bericht ik tweewekelijks over mijn ervaringen tijdens mijn Russische reizen. Maar ook een nieuwsbericht, publicatie of speciale gebeurtenis uit de Russische geschiedenis kunnen me aanzetten tot reflectie. Bij veel blogs vindt u een illustratief YouTube-filmpje.

Van vrouwen moeten ze het in Rusland nu hebben!

Manizja-op-Eurovisiesongfestival-mei-2021 Manizja met Russische vlag op het Eurovisiesongfestival (2021)

Het Russische regime is inmiddels zo conservatief en repressief dat je je afvraagt hoe je er nog aan maatschappelijke verandering kunt werken. Uitsluiting en geweld tegen wie ‘anders’ is zijn weer aan de orde van de dag. Hieraan moest ik denken bij het zien van de speelfilm Once in Trubchevsk van Larisa Sadilova (Rusland, 2019). In de film leidt het bekend worden van de buitenechtelijke affaire tussen een 'gewone' buurman en buurvrouw in het dorp Troebtsjevsk nauwelijks tot reuring, ook niet bij de vrouw in kwestie. Dit was ooit wel anders, toen in dorpssamenlevingen overspelige vrouwen de kleren van het lijf werden gerukt en ze door hun mannen geslagen werden of naakt aan een kar vastgebonden werden rondgesleurd. Integendeel: de vrouwen in de film zijn vooral sterk en de mannen nogal zwak. Alle partijen gaan uiteindelijk zonder veel strubbelingen weer terug naar hoe het was. Hun tevredenheid over de afloop tonen ze tijdens een opgewekte viering van Djeen Poobédi: de Dag van de Overwinning in de Tweede Wereldoorlog, een steeds patriottischer en politiek gebeuren. Waarom kiest regisseur Sadilova (1965) uitgerekend voor deze context?

 

Sadilova toont zich in al haar films zowel veranderingsgezind - hier tolerant tegenover sociaal afwijkend gedrag in een dorpssamenleving - als conservatief nationalistisch. Mede daarom is ze populair en in 2007 kreeg ze dan ook een Russische prijs voor een van haar vrouwenfilms. Eenzelfde soort werkwijze meen ik te zien bij de zangeres Manizja, die Rusland representeerde op het Eurovisiesongfestival in Rotterdam dit jaar. Met haar nummer Russian woman, een ode aan sterke maar ook echt Russische vrouwen, wist ze de negende plaats te behalen. Ook zij toont zich hiermee veranderingsgezind én nationalistisch. De maatschappelijke betrokkenheid van de Tadzjieks-Russische Manizja getuigt bovendien van moed: ze spreekt zich openlijk uit tegen huiselijk geweld en ondersteunt seksuele minderheden. Daarnaast is ze Ruslands eerste 'goodwill ambassadeur' bij het VN-Vluchtelingenagentschap. En toch stuurden de Russen haar massaal als vertegenwoordiger van hun land naar het Eurovisiesongfestival. 

 

Sadilova's en Manizja's strategische aanpak, waarin belangrijke maatschappelijke thema's worden geplaatst binnen een politiek behoudende context, doet me denken aan de tactiek van 'tussen de regels door lezen', op zoek naar maatschappijkritiek in de dissidentenliteratuur uit de Sovjettijd. Het lijkt erop dat de huidige verkrampte nationale politiek - althans bij deze vrouwen - leidt tot een explosie van creativiteit. Zij laten zien dat je via een slim verpakte boodschap alsnog aan maatschappelijke verandering kunt doen.

  

Verwante blogs:  

Vreemdgaan in Rusland (maart 2020)

Russisch patriottisme leidt tot blinde zelfopoffering (sept 2018)

Youtubefilmpje met filmtrailer Once in Trubchevsk van Larisa Sadilova (Rusland 2019), Russisch gesproken, Nederlands ondertiteld. De film draait nu in diverse bioscopen, waaronder Eye in Amsterdam.

(2,31 min.)

Reacties

 
Er zijn nog geen reacties.
Log in of registreer je als je een reactie wil schrijven.

By accepting you will be accessing a service provided by a third-party external to https://rusland-colleges.nl/