Hoe influencers in Rusland in ongenade kunnen vallen

De militaire parade op 9 mei ter viering van het einde van de Tweede Wereldoorlog was uitermate sober, met alleen marcherende soldaten. Vrienden als Xi Jinping van China en Kim Jong-un van Noord-Korea waren er niet. Een afgang eigenlijk. Poetin kampt met een vertrouwenscrisis op alle fronten, daar wijzen diverse onderzoeken op. Zonder zijn naam te noemen leverden de Russische centrale bank, verschillende economen en het bedrijfsleven ongezouten kritiek op het beleid dat dringend moet worden aangepast om het land overeind te houden. Ook Russische influencers laten van zich horen omdat het internet al een hele tijd beperkt functioneert. Ze missen daardoor inkomsten uit sponsoring door de industrie en uit advertenties op sociale media. 

De 46-jarige influencer Victoria Bonja is geboren in het Siberische Krasnokamensk en woont sinds 2011 in Monaco. In 2022 was ze nog openlijk vóór de oorlog in Oekraïne en publiceerde ze op het westerse Instagram een video waarin ze Chanel-winkels in Rusland 'Russofoob' noemde. Chanel sloot deze winkels vanwege de oorlog. Demonstratief knipte ze voor de camera een Chanel-handtas in stukken. Vermoedelijk Chinese namaak, maar het ging om het gebaar. Als voormalig deelneemster aan de Russische versie van Big Brother was Bonja zeer populair en ze presenteerde tientallen shows op de staatstelevisie. Ze kon daardoor een rijke man trouwen en een eigen online cosmeticalijn beginnen met 13 miljoen volgers. De recente jacht van het Kremlin op VPN-diensten dreigt nu ook Instagram - voor haar heel belangrijk - ontoegankelijk te maken. Onlangs kwam ze internationaal in het nieuws omdat ze Poetin in een video smeekte aandacht te schenken aan het feit dat er niet werd opgetreden tegen de vele misstanden in Rusland. Ze vermeldde ondermeer de verstoring van het internet. Haar smeekbede bracht haar extra aandacht: 28 miljoen volgers en 1,4 miljoen likes, veel meer dan ze ooit had gekregen voor haar cosmeticalijn. Bonja verpakte haar kritiek op typisch Russische wijze: het slechte beleid ligt niet aan Poetin maar aan zijn ondergeschikten. De oorlog noemde ze wijselijk niet. Het Kremlin beloofde er aandacht aan te schenken.

De Moskouse popzangeres en actrice Alla Poegatsjova (1949) heeft met het leveren van kritiek een geheel ander resultaat geboekt. Zij was razend populair en kreeg de titel 'tsaritsa van de Russische popmuziek'. Ze werd 'de lieveling van het Kremlin'. Door haar populariteit had ze ook invloed, maar dan via haar liedjes. Vrij snel na het uitbreken van de oorlog plaatste ze een post op Instagram om haar 3,4 miljoen volgers te laten weten dat "onze mannen door het Kremlin de dood worden ingejaagd" en "dat Rusland op die manier een paria wordt". Juist door haar kritiek op de oorlog kreeg Poegatsjova prompt het stempel ‘buitenlands agent’ opgeplakt en ze vertrok wijselijk met haar Joodse man naar Israël. Haar rol in Rusland is sindsdien uitgespeeld, ook als zangeres. 

Verwante blogs:

Wie in Rusland profiteren van de oorlog tegen Oekraïne? (dec. 2023)

Hoe de Russen het World Wide Web kwijtraakten (nov. 2025)

Youtubefilmpje: Helga Salemon: Vlog 12 Russische influencers versus Poetin. 'Terwijl de Russische oppositie monddood is gemaakt door het Kremlin, ontving Poetin kritiek uit onverwachte hoek. De bekende Russische pro-Poetin influencer Viktoria Bonja zorgde afgelopen week met een Instareel voor zoveel ophef, dat zelfs Poetins woordvoerder in actie moest komen. Ontketent Bonja de Russische Revolutie 2.0?' (mei 2026)