A- A A+

Als antropoloog wil ik Rusland in het sociale detail tot leven wekken. In deze blog bericht ik tweewekelijks over mijn ervaringen tijdens mijn Russische reizen. Maar ook een nieuwsbericht, publicatie of speciale gebeurtenis uit de Russische geschiedenis kunnen me aanzetten tot reflectie. Bij veel blogs vindt u een illustratief YouTube-filmpje.

Mijn nostalgie naar de Krim

Rieke-in-groen-Jalta-25-april-2003 In 2003 in landelijk Jalta

In mei 2018 heeft Poetin de Kertsjenski-brug tussen het Russische vasteland en de Krim geopend, een politiek prestigeproject vol voetangels en klemmen. Voorjaar 2003 was ik nog op de Krim omdat Anna Fedorovna, de Russische moeder van kunstenaar Herman uit Tomsk, me daar had uitgenodigd. Hoe eenvoudig bleek reizen opeens te zijn: zonder visum naar Oekraïne, alleen een vliegticket en hup, via een overstap in Kiev naar Simferopol. Mijn vrienden uit Tomsk, Lilya en Nicolai, stonden me op te wachten in Soedak, een klein badplaatsje ten oosten van Jalta. Anna Fedorovna woonde praktisch aan het strand in een soort datsja, met een speciale aanbouw voor gasten. Met Hermans zus Lyuba zaten we met zijn allen om de tafel urenlang gemoedelijk te praten. Politieke onderwerpen waren toen nog ver weg, niet omdat het niet kon, zoals nu, maar omdat het voor ons gevoel gewoon niet hoefde. De Krim hoorde nog bij Oekraïne en ik had me nauwelijks op mijn reis voorbereid. Ik herinner me nog goed hoe aangenaam verrast ik was toen ik overal om me heen Russisch hoorde.

 

Het leek op een landerige vakantie in een subtropisch oord. Kijk er Boris Chlebnikovs speelfilm Roads to Koktebel (2005) maar op na. We zonnebaadden op het kiezelstrand van Soedak en dronken lekkere Krimwijn. We liepen naar het idyllische Novy Svet, naar kasteel Het Zwaluwennest uit 1912 op het uiterste puntje van de Aurora rots, naar het voormalige kunstenaarsdorp Koktebel, en we maakten een boottocht rondom de talrijke kliffen. Op een dag gingen we gebroederlijk naar Jalta om er de Conferentiezaal in het Livadia Paleis te zien. Niet alleen omdat daar Churchill, Roosevelt en Stalin in 1945 tot ons aller tevredenheid de Vrede van Jalta hadden gesloten, maar ook om er te genieten van de Botanische Tuin Nikitski (zie foto). En we bezochten de vele Tataarse winkeltjes waar ik voor het eerst uitgebreid hoorde over de treurige geschiedenis van de Krim-Tataren. In 1944 deporteerde Stalin een kwart miljoen Tataren naar Centraal Azië omdat hij bang was voor collaboratie met de Duitsers. In hun huizen trokken meteen Russische immigranten waardoor het aantal Russen op de Krim plotseling sterk toenam. Toen de Krim-Tataren eind jaren tachtig eindelijk terug mochten komen, moesten ze nog jarenlang op een eigen huis wachten.

 

De meeste Russen beschouwen de Krim, dat eind 18de eeuw door Rusland werd veroverd maar in de jaren '50 aan Oekraine werd toegekend, al eeuwenlang als hun eigendom. In 2014 annexeerde Rusland de Krim en de bewoners werden automatisch Russisch staatsburger, tenzij ze uitdrukkelijk de Oekraïense nationaliteit wilden behouden zoals de Krim-Tataren, die eindelijk hun draai weer een beetje hadden gevonden. Russen uit de Krim stroomden daarna het vasteland binnen. Uit Tomsk kwamen jaloerse verhalen over al die privileges die de nieuwe studenten uit de Krim genoten. Poetin had de recente presidentsverkiezingen speciaal op 18 maart gezet, de dag van de Krim-inlijving. De nieuwe brug blijkt natuurlijk veel te duur en met corruptieschandalen omgeven. De ingewikkelde corridor via Oekraïne is echter niet meer nodig en het intussen stevig aangewakkerd verlangen van gewone Russen naar de Krim kan nog eenvoudiger worden vervuld. Maar Anna Fedorovna leeft niet meer, haar huisje is verkocht en het schiereiland voorgoed een speelbal van de politiek. Terug naar mijn arcadische Krim kan niet meer.

 

Zie ook Zijn de Tataren de modelmoslims van Rusland? en http://rusland-colleges.nl voor meer info.

Zie de Russische staatspropaganda in het YouTubefilmpje 'Crimea Continues to Change and Grow - Bridge and Airport Just Two of the Big Money Coming In' van 23 april 2018 over de gemoderniseerde Krim onder de vleugels van 'moedertje Rusland'.

5,08 min.

Reacties

 
Er zijn nog geen reacties.
Log in of registreer je als je een reactie wil schrijven.